Adaptief leren? Spreek dan dezelfde taal!

In mei 2013 vond in Utrecht de zogenaamde ECK2-klantendag plaats, tevens afsluiting van dit uitgebreide project van Kennisnet. Binnen dit project wordt door partijen samengewerkt op basis van open en afgesproken standaarden. ECK2 kan grote gevolgen hebben voor alle digitale leermiddelen die de komende jaren zullen uitkomen. Maar dan moeten we nu wel gaan samenwerken.
Door: Allard Bijlsma

In Nederland bouwt elke uitgeverij, samen met een eigen ict-partij, aan eigen digitale leermiddelen. Dat is altijd zo geweest en heeft als bijeffect dat zo wordt voorkomen dat je zo maar kunt overstappen naar een andere uitgeverij, omdat de ontwikkelde leermaterialen niet uitwisselbaar waren. Dit is vaak niet bewust zo gedaan, maar wel de realiteit. Dat staat haaks op de huidige wensen van scholen. Een goed recent voorbeeld hierbij is de ontwikkeling van tablet-portals voor leermiddelen. Er zijn zo’n vier grote aanbieders actief en elk van hen bouwt een eigen applicatie met eigen opslagmethodes. Eigenlijk is er in Nederland maar markt voor één zo’n systeem. Steeds meer schoolbesturen gaan, onder leiding van projecten van Kennisnet, hiertegen bezwaar maken. En er is één ontwikkeling die maakt dat dat ook gewoon noodzakelijk wordt: de roep om gepersonifiseerd leren. Scholen willen vanuit één zelf te kiezen portal alle beschikbare leermiddelen kunnen koppelen, dat op elk type platform kunnen uitserveren en alle resultaten centraal binnen krijgen in één registratiesysteeem, gekoppeld of geïntegreerd in het gebruikte administratieve pakket. Tot op heden is dat niet mogelijk.

Hierbij moet het mogelijk worden een deel van de (digitale) leerstof te plooien naar de behoefte van de leerling. Ideaalbeeld voor scholen is dat de uitgeverij een zogenaamde ‘slanke lesmethode’ [#] aanbiedt, waaromheen scholen op basis van het BKO (begrippenkader onderwijs) via andere commerciële partijen en Wikiwijs (maken van en zoeken naar leermateriaal) aanvullende leermaterialen kunnen koppelen. Een concreet voorbeeld: een leerling werkt met de wiskundemethode Getal & Ruimte van Noordhoff Uitgevers, doet een BKO- en/of RTTI-(voorbeeld van cognitieve metadatering) gemetadateerde toets en krijgt na afloop het advies in de Khan Academy (online filmpjes met uitleg bij een stuk stof) een aantal specifieke filmpjes te gaan bekijken. Het systeem houdt beide activiteiten bij en de leerling krijgt vervolgstappen aangeboden als dit alles op niveau is afgesloten. In dit geval zal zowel het leermateriaal van de uitgever, de toets én alle filmpjes, op dezelfde manier gemetadateerd moeten worden. Tevens zal het registratiesysteem van de school de voortgang van dit alles moeten kunnen vastleggen en kunnen terugpraten met de leerportal. Het zal duidelijk zijn dat hier nog een lange weg te gaan is. Voor Quayn ondersteunen we in principe alle afspraken binnen ECK2, mits onze partners hierbij meedoen. Wij koppelen inmiddels met vele partners.

Deze wens bestaat al sinds de jaren ’80, maar omdat hiervoor geen technische en inhoudelijke mogelijkheden waren, bleef het een soort van utopisch vergezicht. Mede dankzij het ECK2 zijn er technisch nu wel mogelijkheden:

  • BKO | er komt een centraal beschreven begrippenkader voor het ERK, kerndoelen en competentiestructuren. Ga je adaptief leren, dan zal elk begrip en leerdoel minimaal door elke partij op dezelfde manier beschreven moeten zijn. Na jaren wachten zijn nu de eerste vakken binnen het VO-onderbouw op deze wijze beschreven door de SLO. Helaas is het BKO opgezet op basis van erg hoge doelen, waardoor het ingewikkeld in elkaar zit en het veel tijd kost het voor alle methodes en vakken te gaan vullen. 
  • NL-LOM | wil je een deel van je leerstof vervangen door een stuk stof van een andere partij, dan zal dat pakketje (leerobject) op dezelfde manier beschreven moeten zijn. Deze standaard ligt onder meer onder Wikiwijs en EduRep (gekoppelde databases van leermaterialen). NL-LOM is tot op heden geen succes, mede doordat het stoelt op oude inzichten uit de jaren ’90. Het metadateren van pakketjes is bewerkelijk en erg technisch.
  • IMS QTI-NL | wil je echt adaptief leerstof gaan afsluiten, dan zal je binnen een LOM-pakket met een toets, tot op itemniveau gegevens moeten gaan uitwisselen, anders gaat de adaptiviteit niet veel voorstellen. Helaas is QTI-NL hiervoor niet geschikt. Zelfs een combi met NL-LOM, zal deze standaard het echt adaptief leren voorlopig onmogelijk maken. Wel maakt de standaard het mogelijk toetsen op basaal niveau tussen systemen uit te wisselen. Quayn werkt daarom met 26 eigen velden, waardoor adaptief oefenen en toetsen wel mogelijk wordt, weer op basis van het BKO.
  • Uitwisseling leerresultaten | hiervoor is een NL-standaard gemaakt, op basis waarvan cijfers en voortgang tussen verschillende systemen uitgewisseld kunnen gaan worden. De standaard is er, maar er is alleen nog mee gewerkt binnen pilots. Onduidelijk is of elke partij deze standaard 100% gaat inbouwen.

ECK2 is afgerond en binnenkort zal de Tweede Kamer weer moeten gaan beslissen over de voortfinanciering van Kennisnet. Hopelijk komt er geld beschikbaar om door te kunnen gaan op de goede weg die inmiddels is ingezet door overheid, SLO, uitgevers en makers van portals, digitale leersystemen, elo’s, administratiepakketen, toetspakketten en meer. In de praktijk van de laatste 20 jaar zie ik dat partijen toch snel in een standaard eigen wensen gaan inbbouwen, waardoor direct de standaard geen standaard meer is. Probleem hierbij is dat enkele standaarden internationaal liggen vastgelegd. Daar iets in veranderen kost jaren. En die tijd hebben we niet.

Het is te hopen dat Kennisnet voort mag gaan met een ECK3, anders lopen de mooie resultaten van dit project gevaar. Toen een aantal jaren geleden de Vereniging EduStandaard werd opgeheven was er ook even een moment dat er weinig werd gedaan aan samenwerking op dit gebied. Toen Kennisnet deze boedel voortvarend onder zijn hoede nam, zag je direct het aantal deelnemers aan bijeenkomsten weer toenemen. Het zal samen moeten en dat gaat het beste als een onafhankelijke partij de vergaderingen uitschrijft en afspraken vast legt.

Scholen moeten beseffen dat als een partij zegt dat ze dit alles kunnen bieden, dat dan op dit moment dit niet de waarheid kan zijn. Pas dus op voor te mooie vergezichten. Begin klein en met haalbare doelen. Het beste kan men in zee gaan met aan aantal partijen, die men via een contract dwingt samen toe te gaan werken naar het ultieme doel: gepersonifiseerd leren. Zo’n contract moet dan zowel het administratiepakket bevatten, het gekozen leersysteem of elo, het toetspakket en de content van zowel uitgevers als Wikiwijs. Je hebt niets aan een prachtig pakket zonder content, maar ook niets aan een gevuld leersysteem zonder koppeling aan een toetssysteem, die weer een koppeling geeft naar een leerlingvolgsysteem of cijferregistratiepakket. Summatief toetsen is hot bij de overheid, dus daar zal je minimaal een daarvoor geschikt toetspakket moeten hebben. Het zal duidelijk zijn dat Quayn naast formatief leren en toetsen, ook hiervoor geschikt is. Quayn wordt op dit moment gekoppeld en geïntegreerd in diverse systemen, waaronder een elo en een iPadportal.

Voor scholen is het verstandig via kleine stapjes op dit pad beleid te gaan ontwikkelen, anders zal de teleurstelling wel eens groot kunnen zijn. Het doel moet zijn dat zowel de leerling, de ouder, de docent en het management beter inzicht heeft in hoe het gaat en dat een leerling op maat vervolgstappen krijgt aan geboden. De voortgang moet daarbij bewaakt worden, zodat kerndoelen wel behaald worden en dat op het juiste niveau.

Quayn is ideaal voor online werken. Op dit moment bouwen we echter ook aan een upgrade van ons offlinepakket WinToets. Oflline leermaterialen ontwikkelen gaat veel sneller dan online. Versie 4.1 zal daarom uitgebreide converters bevatten, naar en van Excel-sjablonen, IMS QTI NL, Quayn, SCORM e.d. Ook gaan we onze eigen tags voor adaptief leren meegeven in sommige exports, zodat ze niet verloren gaan als deze pakketjes later weer in Quayn of WinToets worden ingelezen.

Verslag ECK2-dag: http://eck-klantdag.kennisnet.nl/

quayn_portal_imsqti

[ voorbeeld van een afspraak in de praktijk: Quayn leest een toetspakket in, op basis van QTI-NL.
Dit kan zowel handmatig [hier] als volautomatisch ]

[#] = Gehanteerd door Landstede-bestuurder Arend Runia, tijdens zijn keynote op de ECK2-klantendag.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s